* ( وَمَنْ عادَ ) * ، و هر كه عود كند ( 1 ) و پس از ( 2 ) تحريم و آمدن موعظه با سر ربا دادن و ( 3 ) خوردن شود - مستحلَّا له ، و حلال دارد آن را ايشان اصحاب و اهل دوزخند و آن جا باشند هميشه ، و براى آن ، تقدير استحلال كرديم كه در آيت اين معنى هست في قوله تعالى : * ( ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قالُوا إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبا ) * - چنان كه بيانش برفت ، و دگر ادلَّه عقلى و شرعى كه دليل مىكند بر انقطاع عقاب فساق اهل صلات . ابو هريره روايت كرد كه رسول - عليه السلام - گفت : ربا هفتاد باب است ، آسانترين بنزديك خداى تعالى چون نكاح مادر باشد . عبد اللَّه مسعود گفت : رسول - عليه السلام - لعنت كرد آن ( 4 ) را كه ربا خورد ، و آن را كه او را دهد تا بخورد ، و آن را كه نويسد و گواه شود . ابو هريره گفت از رسول - عليه السلام - كه : چون خداى تعالى خواهد كه شهرى هلاك كند ، علامتش آن بود كه ربا در ميان ايشان آشكارا ( 5 ) شود . عبد اللَّه مسعود [ 371 - پ ] گفت از رسول - عليه السلام - كه : ربا اگر چه بسيار بود عاقبت اندك شود ، و ذلك قوله تعالى : * ( يَمْحَقُ اللَّه الرِّبا ) * ، و اصل المحق النقصان و الاهلاك و اذهاب البركة ، و محاق ماه از اين جا باشد در شب آخرين ماه كه چنان ( 6 ) ناقص شود كه نتوان ديدن ( 7 ) . عبد اللَّه عبّاس گفت : معنى * ( يَمْحَقُ اللَّه الرِّبا ) * ، آن است كه از سبب ربا ، خداى تعالى از زكات و صدقه و قربات و برّ و صله رحم كه او كند نپذيرد ، مثله قوله تعالى : فَلا يَرْبُوا عِنْدَ اللَّه ( 8 ) . * ( وَيُرْبِي الصَّدَقاتِ ) * ، اى يكثرها يقال : ربا ( 9 ) الشّىء اذا زاد ، و اربيته انا اى زدته ، مراد آن است كه : كار بر عكس آن ( 10 ) است كه تو به ظاهر مىبينى يا مىشناسى ، براى

--> ( 1 ) . اساس كه در اين مورد نو نويس است : هر كه باز گردد ، با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 2 ) . تب : ندارد . ( 3 ) . تب و ربا . ( 4 ) . دب : او . ( 5 ) . مب : پيدا . ( 6 ) . وز : چونان ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : چون . ( 7 ) . مج ، وز ، فق ، مب : بديدن . ( 8 ) . سوره روم ( 30 ) آيه 39 . ( 9 ) . مج ، وز الى . ( 10 ) . آج ، لب ، مب ، مر : اين .